Alles op rood: de eenzame strijd achter een gokverslaving met Bas Brons

In de nieuwste aflevering van de Alpacast duiken we diep in de wereld van een van de meest verraderlijke verslavingen van deze tijd: gokverslaving. Te gast is Bas Brons, die tegenwoordig als behandelaar en ervaringsdeskundige bij SolutionS Verslavingszorg werkt. Zijn verhaal is een aangrijpende reis van een schijnbaar onschuldige winst naar een jarenlange destructieve obsessie, maar het is ook een verhaal van hoop en herstel.

De 'Winner's Curse': Hoe het begon

Voor velen begint gokken als vermaak, maar voor Bas Brons veranderde alles op een specifieke dag op zijn 38e. In een casino won hij binnen een uur 14.000 euro, gevolgd door nog eens 7.000 euro de volgende dag. Het was het begin van een neerwaartse spiraal die zes jaar zou duren.

Bas beschrijft de start van zijn verslaving als volgt:

"Het zaadje was geplant. Ik dacht: als ik dit in een uurtje kan verdienen, waarom zou ik dan nog hard werken? Je gelooft op dat moment echt in je eigen sprookje."

Deze ervaring wordt in de psychologie vaak de 'Winner's Curse' genoemd. Recente cijfers van het Trimbos-instituut onderstrepen de ernst: in de periode 2024-2025 heeft maar liefst 69% van de Nederlandse bevolking minstens één keer gegokt. Hoewel velen dit recreatief doen, ligt bij online gokken het risico veel hoger. Waar bij fysiek gokken 4% van de spelers een hoog risico loopt, stijgt dit bij online spelers naar maar liefst 20%.

Een stille en verborgen ziekte

Gokverslaving staat bekend als de 'stille' of 'verborgen' verslaving. In tegenstelling tot alcohol- of drugsgebruik, waarbij de lichamelijke aftakeling vaak snel zichtbaar is voor de omgeving, kan een gokker zijn probleem jarenlang camoufleren. Bas vertelt hierover:

"Het hing wel altijd als een schaduw boven mijn hoofd. Je bent constant bezig met liegen en bedriegen, niet alleen tegen anderen, maar vooral tegen jezelf. De financiële schade is groot, maar de emotionele schade en het vertrouwensbreuk met je naasten zijn nog veel erger."

Het is een gedragsverslaving die draait om processen in de hersenen. Waar bij middelenverslaving vaak een tekort aan dopamine wordt gezien, toont onderzoek van dr. Ruth van Holst aan dat gokverslaafden juist een verhoogde dopamineproductie hebben in het beloningssysteem. Dit verklaart waarom de 'bijna-winst', het moment waarop de symbolen net niet op een rij vallen, in het brein bijna dezelfde bevrediging geeft als een daadwerkelijke winst. De spanning van het spel is verslavender dan het geld zelf.

De ernst van de situatie in Nederland

Sinds de legalisering van de online kansspelmarkt in oktober 2021 (Wet Kansspelen op Afstand) is het landschap drastisch veranderd. Er zijn honderdduizenden nieuwe gokkers bijgekomen, waaronder veel jongvolwassenen. Hoewel nieuwe maatregelen per oktober 2024, zoals stortingslimieten en contactmomenten, een positief effect lijken te hebben op het verminderen van extreme verliezen, blijft de markt enorm.

Het aantal mensen dat zich inschrijft in CRUKS (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) om zichzelf een gokstop op te leggen, blijft stijgen. In augustus 2025 waren er al meer dan 100.000 actieve inschrijvingen. Dit toont aan dat de behoefte aan zelfbescherming groot is, maar ook dat de verleiding overal aanwezig is.

Waarom de ene persoon wel en de andere niet? Het 3M-model

In het gesprek bespreekt Bas het '3M-model', dat uitlegt waarom sommige mensen vatbaarder zijn voor verslaving dan anderen:

1. Mens: Erfelijke aanleg, karaktertrekken zoals impulsiviteit, of persoonlijke omstandigheden zoals een beperking. Bas noemt zelf zijn gehoorbeschadiging (Usher-syndroom) als een factor die hem extra kwetsbaar maakte voor isolatie en de behoefte aan een 'vlucht'.

2. Milieu: De omgeving waarin je opgroeit. Wordt er thuis veel gegokt? Is het genormaliseerd in je vriendenkring?

3. Middelen: De beschikbaarheid en de aard van het gokproduct zelf. Online casino’s die 24/7 bereikbaar zijn op je telefoon vormen een veel groter risico dan een fysiek casino waar je naartoe moet reizen.

Bas legt uit:

"Gokken is gedrag. Je kunt niet stoppen met je eigen gedrag zoals je kunt stoppen met het innemen van een middel. Dat maakt het zo ontzettend lastig aan te pakken. Je moet je hele manier van denken en reageren op prikkels veranderen."

De weg naar herstel: "Het is een keuze"

Tegenwoordig zet Bas zijn ervaring in bij SolutionS Verslavingszorg. Hij is duidelijk over de ernst, maar ook over de positiviteit van herstel. Voor hem was de erkenning van zijn machteloosheid de eerste stap.

"Wij zijn bij SolutionS soms best hard voor cliënten, omdat we geloven dat herstel een keuze is. Je moet de volledige verantwoordelijkheid nemen. Ik zeg altijd: maak van die 11.000 euro schuld geen 10.000 als je het aan je partner vertelt. Vertel alles. Alleen door volledige eerlijkheid kun je de spanning en de geheimen achter je laten."

Onderzoek bevestigt dat een klinische behandeling vaak de beste resultaten biedt omdat het iemand volledig uit de verleidende omgeving haalt en focust op gedragsverandering. Het doel is niet alleen om te stoppen met gokken, maar om een leven op te bouwen waarin gokken geen functie meer heeft.

Durf naar buiten te treden

Gokverslaving is een ernstige ziekte die levens kan verwoesten, met in het uiterste geval zelfs suïcidaliteit tot gevolg door de enorme schulden en schaamte. Toch is de boodschap van Bas Brons er een van hoop.

"Er rust nog steeds een enorm stigma en taboe op gokken. Maar het is niet vreemd als je het hebt, want meer mensen dan je denkt worstelen hiermee. Iedereen kent wel iemand in de omgeving. Dus durf ervoor uit te komen. Herstel is echt mogelijk."

Worstel jij met gokgedrag of ken je iemand in je omgeving? Zoek hulp. Of het nu gaat om een inschrijving in CRUKS, praten met de huisarts of contact opnemen met instanties als Loket Kansspel of SolutionS: de eerste stap is de belangrijkste. Je hoeft het niet alleen te doen.