Peter Ter Horst was jarenlang verslaafd aan alcohol en drugs. Op zijn 32ste was hij dakloos, had hij 65.000 euro schuld, en stuurde hij midden in de nacht één woord naar de man die hem ooit had geholpen: Help. Vandaag is hij 17 jaar clean en helpt hij anderen via zijn werk als interventionist en herstelcoach. In een openhartig gesprek bij Leader of Life de podcast vertelt Peter hoe verslaving begint, waarom het zo lang kan voortduren, en wat het betekent om écht te willen herstellen.
De leegte die er al vroeg was
Verslaving begint zelden op het moment dat iemand voor het eerst een glas pakt. Dat benadrukt Peter ook. “Er gaat heel wat aan vooraf voordat iemand daadwerkelijk verslaafd raakt,” zegt hij. Voor hem begon het bij een gevoel dat hij al als kind kende, het gevoel er niet helemaal bij te horen. “Als kleinkind voelde ik me al anders dan andere kinderen. Er was een bepaalde leegte in mij.”
Die leegte probeerde hij op allerlei manieren te vullen: door snoepjes uit te delen op het schoolplein om erbij te horen, door zich te omringen met oudere vrienden, door grenzen op te zoeken. Thuis was er weinig ruimte voor gevoelens; zijn ouders praatten vooral over praktische zaken. Emoties deelde deed je niet. Die combinatie van een aangeboren gevoeligheid en een emotioneel gesloten thuisomgeving legde, zo begrijpt Peter nu, de basis voor wat later zou komen.
Dat is geen toeval. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat genetische aanleg verantwoordelijk is voor 50 tot 70 procent van het risico op een stoornis in het gebruik van alcohol. Peters vader was alcoholist, wat betekende dat hij van kinds af aan een verhoogde gevoeligheid met zich meedroeg. Toch zegt Peter nadrukkelijk: “Ik ben niet verantwoordelijk voor mijn ziektebeeld. Maar ik ben wel verantwoordelijk voor mijn herstel vandaag.”
Hoe een middel een functie krijgt
Op zijn vijftiende dronk Peter voor het eerst alcohol. Niet omdat hij verslaafd wilde worden, maar omdat het deed wat hij zelf niet voor elkaar kreeg. “Alcohol deed voor mij wat ik voor mezelf niet kon doen”: het gaf hem het lef om gesprekken aan te gaan, het dempte de angst die hij altijd voelde. Alcohol was, onbewust, zijn medicijn.
Drie jaar later volgde zijn eerste aanraking met ecstasy. Op een houseparty in Arnhem nam hij anderhalve pil. Het effect was overweldigend. “Voor het eerst in mijn hele leven voelde ik mij 100 procent Peter. Voor het eerst in mijn hele leven voelde ik me compleet.” Die avond jaagde hij de rest van zijn gebruikerscarrière na. Het gevoel van die nacht zou hij nooit meer evenaren, hoeveel hij ook probeerde.
Zo werkt verslaving. Niet als een bewuste keuze, maar als een sluipend proces. Het gebruik sloop er langzaamaan in: van zaterdagavond naar vrijdag én zaterdag, van alcohol naar ecstasy, naar cocaïne, naar crack. De gezonde vrienden vielen weg; om hem heen bleef een groep mensen over die net zo gebruikten als hij. Niemand die hem aansprak, want iedereen deed het.
Ondertussen groeit het probleem in Nederland onzichtbaar door. Volgens het Trimbos-instituut stonden er in 2024 ruim 30.000 mensen geregistreerd bij verslavingszorg met alcohol als primaire problematiek, en dat zijn alleen degenen die hulp hebben gezocht. Zo’n 5,5 procent van de volwassen Nederlanders drinkt overmatig, met een piek bij jongvolwassenen van 18 tot 29 jaar. De leeftijd waarop Peter begon.
Het dieptepunt: één woord in het donker
Peter ging drie keer een kliniek in voordat het echt klikte. De eerste keer uit angst voor zijn ouders. De tweede keer om zijn huwelijk te redden. De derde keer op aanraden van zijn buurman. “Ik kan niet met drank en drugs. Maar ik kan ook niet zonder drank en drugs”, die tweesprong maakte hem kapot. Elke keer kwam hij met het idee dat afkicken een eenmalige kuur was. Elke keer ging hij thuis niet naar meetings, zocht hij geen contact met lotgenoten, deed hij niets met wat hij had geleerd.
Op zijn 32ste was hij dakloos. Gezocht door justitie. Vader van twee kinderen die hij met kerst aan de keukentafel liet wachten, zonder zich te melden. Op een nacht in januari 2009 stond hij in de keuken bij zijn moeder, met het spoor op tweehonderd meter afstand. Hij wilde rust. “De dood is het rustigste wat er is,” dacht hij.
Maar in die keuken vond hij een oud telefoontje. Hij laadde het op, scrollde naar het nummer van de man die hem ooit had geholpen bij zijn intake, en stuurde één woord: Help. Die man belde terug, midden in de nacht. En dat ene telefoontje veranderde alles.
De weg terug: intrinsieke motivatie als sleutel
Op 2 februari 2009 stapte Peter clean het leven in. Met een halflege koffer, 65.000 euro schuld en 16 schuldeisers. Maar ditmaal met één ding wat de vorige pogingen misten: hij deed het voor zichzelf.
Vandaag is Peter interventionist en herstelcoach. Via zijn eigen organisatie werkt hij met families die een dierbare zien worstelen met verslaving. Zijn centrale boodschap is dat de omgeving een cruciale rol speelt, maar niet altijd op de manier die je denkt. Families die alles oplossen voor de persoon met een verslaving, houden die verslaving onbedoeld in stand. “Mijn familie was onderdeel geworden van mijn problematiek. Zij hielden het in stand. Ik had geen enkele reden om te stoppen met gebruiken.” Interventies zijn er niet op gericht te confronteren, maar om liefdevol de spiegel voor te houden en intrinsieke motivatie te wekken.
Die intrinsieke motivatie bleek voor Peter de sleutel. Niet de kliniek, niet de omgeving, maar de wil om te veranderen die diep van binnenuit moest komen. Het inzicht dat de leegte die hij al zo lang probeerde te vullen met drank en drugs, alleen vanuit zichzelf gevuld kon worden. Vandaag is hij actief bij Anonieme Alcoholisten, vrijwilliger bij de voedselbank, en geeft hij nieuwkomers in herstel een Big Book met een persoonlijke boodschap. “Ik was vroeger zo selfish, egoïstisch en manipulatief. Ik wil vandaag zo onbaatzuchtig mogelijk zijn.”
Zijn verhaal laat zien dat verslaving geen karakterfout is, maar een ziekte met wortels in genetica, vroege jeugd en omgeving. En dat herstel — hoe lang en hobbelig de weg ook is — voor iedereen mogelijk is.
Worstelt jij of iemand in jouw omgeving met verslaving? Je kunt terecht bij peterterhost.com voor hulp, informatie en een gratis adviesgesprek. Voor mensen die een familielid willen helpen bieden organisaties zoals die van Peter gespecialiseerde interventietrajecten aan. Luister de volledige aflevering met Peter Ter Horst terug via Leader of Life de podcast — een gesprek dat lang blijft hangen.